Kierunek NiemcyRodzina
Rodzina w Niemczech: Kindergeld, szkoła, emerytura
Aktualizacja: . Redakcja: Wiktor.
Rodzina w Niemczech ma większy czynsz i większe zakupy, ale też zasiłek na dzieci i prawo do miejsca w żłobku. Poniżej rachunek dla rodziny 2 + 2 i dla pary, a potem sprawy, o które pytacie najczęściej: zasiłek, szkoła i emerytura.
Ile zostaje rodzinie i parze
Dwa rachunki: jedna pensja z zasiłkiem na dzieci i dwie pensje bez dzieci.
Rodzina 2 + 2 z jedną przeciętną pensją, w trzech pokojach w Berlinie:
Rodzina 2 + 2, jedna pensja
4 osoby, 3 pokoje, 65 m², Berlin, miesięcznie
| Kraj | Kwota |
|---|---|
| Wydatki bez czynszu w Polsce | 7090 zł |
| Te same wydatki w Niemczech | ~9370 zł |
| Czynsz: 3 pokoje, 65 m² w Berlinie (~1000 €) | ~4400 zł |
| Razem w Niemczech | ~13 760 zł |
| Pensja netto | ~17 680 zł |
| Zostaje | ~3910 zł |
Netto rodziny zawiera już zasiłek na dwoje dzieci, bo tak liczy Eurostat. Przy jednej pensji zostaje mniej niż parze bez dzieci. Gdy pracuje drugi rodzic, nawet w niepełnym wymiarze, rachunek szybko się poprawia.
Para, oboje zarabiają przeciętną pensję, dwa pokoje w Berlinie:
Para, oboje pracują
2 osoby, 2 pokoje, 48 m², Berlin, miesięcznie
| Kraj | Kwota |
|---|---|
| Wydatki bez czynszu w Polsce | 3550 zł |
| Te same wydatki w Niemczech | ~4680 zł |
| Czynsz: 2 pokoje, 48 m² w Berlinie (~740 €) | ~3250 zł |
| Razem w Niemczech | ~7930 zł |
| Pensja netto | ~26 670 zł |
| Zostaje | ~18 740 zł |
Kindergeld: ile, komu i jak
Ten sam zasiłek na każde dziecko i to, jak łączy się z 800+.
Kindergeld to niemiecki zasiłek na dzieci: 259 € miesięcznie na każde dziecko, tyle samo na pierwsze i na piąte. Wypłaca go Familienkasse, czyli kasa rodzinna przy niemieckim urzędzie pracy (Bundesagentur für Arbeit). Wniosek składa się w Familienkasse, przez internet albo na papierze.
Do wniosku przygotuj zwykle: numery podatkowe (Steuer-ID) rodzica i dzieci, akty urodzenia dzieci, zaświadczenie o zameldowaniu i dokument o pracy w Niemczech. Dokładną listę i formularze podaje Familienkasse. Terminy wypłat zależą od ostatniej cyfry numeru Kindergeld i są na tej samej stronie.
Kindergeld a 800+. Gdy jeden rodzic pracuje w Niemczech, a dzieci mieszkają w Polsce albo drugi rodzic pracuje w Polsce, prawo do świadczeń na dzieci masz w obu krajach. Zasiłków nie dostaje się podwójnie. Według zasad UE w pierwszej kolejności płaci kraj, w którym prawo do zasiłku wynika z pracy. Jeśli oboje rodzice pracują, pierwszy płaci kraj, w którym mieszkają dzieci, pod warunkiem że jedno z rodziców tam pracuje. Drugi kraj dopłaca różnicę, jeśli jego świadczenie jest wyższe (w Polsce to dodatek dyferencyjny). Zasady opisuje portal UE Your Europe, a polską stronę sprawy prowadzi ZUS.
Szkoła i żłobek
Kiedy dziecku przysługuje żłobek i jak wygląda zapis do szkoły.
Dziecko od ukończenia pierwszego roku życia ma w Niemczech prawo do miejsca w żłobku (Kita) albo u opiekunki dziennej. W praktyce w dużych miastach na miejsce się czeka, więc zapisz dziecko jak najwcześniej. Opłaty za Kitę ustalają landy i gminy, więc sprawdź je w swoim mieście.
Szkoła jest obowiązkowa, a zasady ustala każdy land. Mama, która opisuje przeprowadzkę z dziećmi do Nadrenii Północnej-Westfalii, pisze, że dziecko idzie zwykle do najbliższej szkoły podstawowej (Grundschule). Do której klasy, szkoła decyduje po sprawdzeniu niemieckiego i świadectw. Pomagają przetłumaczone świadectwa i kursy języka dla dzieci. Jej zdaniem pierwszy rok w nowej szkole nie przesądza o dalszej nauce.
O zapisy pytasz w szkole albo w urzędzie szkolnym (Schulamt).
Emerytura z pracy w Polsce i w Niemczech
Każdy kraj wypłaca swoją część, a wniosek składasz w jednym miejscu.
Lata pracy w Niemczech nie przepadają. W każdym kraju UE, w którym pracowałeś, zbierasz prawa do emerytury, a na starość każdy z tych krajów wypłaca swoją część. Krótkich okresów niektóre kraje same nie wypłacają, ale wtedy liczą się one przy emeryturze z innych krajów.
Wniosek o emeryturę składasz w kraju, w którym mieszkasz, albo w kraju ostatniej pracy. Jeśli mieszkasz w Polsce, to ZUS, a ZUS przekazuje wniosek do Niemiec. Zasady opisuje Your Europe. Zachowuj umowy i roczne zaświadczenia z Niemiec: przy wniosku po latach to najprostszy dowód pracy.
To informacja, nie porada prawna (stan na 13.10.2026). W sprawach zasiłku pyta się Familienkasse i ZUS, w sprawach emerytury ZUS i Deutsche Rentenversicherung.